Op koers richting waterstof. Interview: Rene Brons, Directeur Business Development bij Holthausen Clean Energy Solutions


‘Waterstof combineert fantastisch met wind- en zonnestroom. Voor je 100% duurzame energie voorziening heb je dan enkel zon, wind en water nodig.’

De Ecolution wil weer voorop varen in de duurzame vaart. Is er geen wind dan kan de Ecolution nog een halve dag electrisch varen maar als het langer duurt is het noodzakelijk de dieselmotoren in te schakelen. Dit komt omdat een accubank te beperkt is voor het opslaan van grotere hoeveelheden energie. Varen op waterstof is een mogelijke volgende stap in de verduurzaming van het schip. Maar wat is waterstof? Wat zijn de voor- en nadelen? Is het daadwerkelijk de toekomst voor de scheepvaart? Ik vroeg het Rene Brons, Directeur Business Development bij Holthausen Clean Energy Solutions, dé expert in Noord-Nederland op het gebied van waterstof.

Geschreven door: Maarten Groeneveld

-Waterstof-

Het lijkt wel hip. Overal komt waterstof voorbij. Hoe ben je met waterstof in aanraking gekomen?
‘Als gas verkopend bedrijf zijn wij al sinds jaar en dag op de hoogte van waterstof, voornamelijk als industrieel gas. Echter hebben wij inmiddels bijna tien jaar geleden al bedacht dat de noodzaak om te verduurzamen meer en meer urgent wordt. Onze rol die we hier in zagen, en inmiddels vol op aan het vorm geven zijn, is die van de partij die met haar kennis en expertise een rol kan spelen in de energietransitie met duurzame gassen. Deze gassen zijn, groengas, LNG en uiteraard waterstof.’

Waar kan waterstof voor worden gebruikt? Heb je leuke praktijk voorbeelden?
‘We hebben aanvragen gehad voor het uitrusten van drones met waterstof technologie, om zodoende de vliegtijd te vergroten. We zijn momenteel elektrische scooters aan het ombouwen naar rijden op waterstof en daarnaast hebben we al een waterstof aangedreven stroom generator gebouwd. Kortom waterstof is heel breed inzetbaar en het kan voor vrijwel alles worden gebruikt daar waar energie nodig is. In beginsel zal dit zijn voor de mobiliteit, maar ook apparaten kunnen prima draaien op de energie die gemaakt kan worden uit waterstof. Waterstof is een energie drager die opgewekt kan worden uit wind- en/of zonne-energie, dit gaat middels elektrolyse. Met wind- en/of zonnestroom maak je hiermee van water (H2O) zuurstof (O2) en waterstof (H2). De waterstof vang je op en kun je wanneer nodig via een brandstofcel weer omzetten naar stroom. De brandstofcel wordt gevoed met waterstof (H2) hieraan wordt zuurstof (O2) uit de lucht toegevoegd en er ontstaat elektriciteit die je gebruikt. Het restant product is water (H2O).
Ook is het goed om te begrijpen dat met de toename van wind- en zonnestroom de behoefte groter wordt om de pieken die dit oplevert te kunnen ‘managen’. Dit kan uitstekend met waterstof. Onze visie van een helemaal duurzame toekomst is die waarin er genoeg wind- en zonne-energie is in combinatie met waterstof productie. Hierdoor zijn kolencentrales en andere vervuilende opwek niet meer nodig.’

Wat zijn de grote voordelen van waterstof ten opzichte van andere brandstoffen?
‘Waterstof combineert fantastisch met wind- en zonnestroom. Voor je 100% duurzame energie voorziening heb je dan enkel zon, wind en water nodig. De voordelen zijn dat je geen uitstoot hebt anders dan schoon water. Je tanktijd is vergelijkbaar zoals nu met benzine en diesel in tegenstelling tot volledig elektrisch. Ook is de actieradius een groot pluspunt ten opzichte van elektrisch, de nieuwste modellen halen al een actieradius van 800 km.’

Kleven er ook nadelen of risico’s aan waterstof?
‘Mensen vragen zich wel eens af of het niet gevaarlijk is om waterstof bij je te hebben op hoge druk. Als je dan uitlegt dat duiken met perslucht op je rug van 200bar ook heel normaal gevonden wordt en dat de tanks waarin de waterstof is opgeslagen ontzettend sterk zijn (je kunt er met een abrahams tank over heen rijden en hij blijft heel), dan realiseert men zich dat het met de nadelen/risico’s wel goed zit. Eigenlijk is het in veel gevallen veiliger om een tank met waterstof in je auto te hebben dan een benzine of diesel tank. Als voorbeeld hierbij gebruik ik vaak de vergelijking om eens met je sleutel te proberen een gat te prikken in een benzine of diesel tank. Dit gaat je wel lukken. Als je dit zou proberen bij een waterstoftank dan heb je je sleutel stuk. Bovendien heeft waterstof de eigenschap dat het met 17 meter per seconde omhoog gaat. Mocht het vrij komen dan is het heel snel weg en dit is bij benzine en diesel niet zo. Daarbij krijg je een plas brandstof onder de auto met alle mogelijke gevaren van dien.’

-Infrastructuur-

Holthausen loopt voorop met het realiseren van waterstoftankstations in het noorden. Wat hebben jullie tot nu toe bereikt?
‘We zijn druk doende om waterstof beschikbaar te krijgen op meerdere plekken in Noord-Nederland. De start zal op korte termijn plaatsvinden op het Energie Transitie Centrum (EnTranCe) te Groningen, waar we samen met andere partijen onze concepten zullen door ontwikkelen. Wat we al bereikt hebben is bewustwording creëren bij meerdere partijen voor waterstof. Daar waar we een aantal jaren geleden nog een roepende in de woestijn waren zien we vandaag de dag dat er veel aandacht voor is en ook bij ons Gas Technologie Centrum zien we meer en meer waterstof gerelateerde opdrachten binnenkomen.’

Hoe kijkt u naar onderstaande stellingen?
• Er worden nu nog geen waterstofauto’s gekocht omdat er bijna nergens kan worden getankt
• Er wordt nauwelijks in waterstofpompen geïnvesteerd omdat er nog geen waterstofauto’s rijden
‘Dit wordt ook wel aangeduid als het ‘kip ei probleem’. Wij proberen dit te doorbreken door ons op beide kanten te richten. Enerzijds waterstof aanbieden via een tankstation, maar ook zorgen voor mobiliteit door in te grijpen op bestaande voertuigen. Deze bouwen we om in ons Gas Technologie Centrum naar rijden op waterstof. Binnenkort wordt een prachtig voertuig die we hebben omgebouwd voor de Stad Groningen gepresenteerd aan de buitenwereld.’

Welke partijen zouden zich meer moeten inzetten voor een nog snellere realisatie van een waterstof infrastructuur?
‘Dan kom ik uit bij de overheid. Zij heeft de sleutel in handen om zaken te bespoedigen. Denk aan klimaat zones in steden, verbod op voertuigen met uitstoot (zoals in Noorwegen vanaf 2025), mogelijk beprijzen van CO2 etc. Als de condities goed zijn dan zal de markt dit vanzelf oppakken.
We zien dat overheden van lokaal tot Europees hier meer en meer mee bezig zijn, de goede weg lijkt ingeslagen.’

-Toekomst en scheepvaart-

Hoe ziet het toekomstplaatje eruit wat betreft scheepvaart en waterstof?
‘Onze visie is dat waterstof uiteindelijk overal gebruikt zal gaan worden, ook in de scheepsvaart. Vooral door de goede combinatie met duurzame opwek door zonne- en windenergie. Voordat we dit punt bereiken zullen we eerst door een transitiefase heen moeten. Voor de scheepsvaart zal deze voor de komende +/- 15 jaar gedreven worden door afscheid te nemen van zware stookolie naar het vele malen schonere LNG alvorens de volgende stap naar waterstof gemaakt zal worden. Het lijkt ons prachtig als de Ecolution aangedreven gaat worden op waterstof, om als boegbeeld te dienen voor hoe de toekomst er uit komt te zien voor de scheepvaart.’

Wordt er aan boord waterstof gemaakt of komen er tankstations op zee?
‘Waterstof aan boord maken kan, hiermee zou je helemaal zelfvoorzienend kunnen zijn (wat voordelig kan zijn voor de scheepvaart). Deze technologie is vandaag de dag nog erg duur, hoe dit zich in de toekomst ontwikkelt valt lastig te voorspellen. Met mijn huidige kennis verwacht ik dat in eerste instantie gekozen gaat worden voor het tanken van waterstof.’

We zien de Ecolution natuurlijk het liefst zeilen, maar moet ze dan toch op de motor varen, dan lijkt mij waterstof een prima brandstof. Welke rol kunnen jullie hierbij spelen?
Via het Gas Technologie Centrum (waterstof-centrum.nl), hebben wij al meegedacht over hoe de Ecolution er uit zou kunnen komen te zien aangedreven op waterstof. Graag zouden we meehelpen om de Ecolution ook daadwerkelijk hierop aangedreven te krijgen.